Oyuncakların İthalat Denetimi Tebliği ve Denetim Rehberi

Oyuncakların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/10) ve Oyuncakların İthalat Denetimi Rehberi
Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülen Oyuncakların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/10) kapsamında, tebliğin Ek 1 listesinde yer alan oyuncakların ithalatı uygunluk denetimine tabidir. Bu denetimlerin uygulaması, Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan Oyuncakların İthalat Denetimi Rehberi ile adım adım açıklanmıştır. Uygulama birimi Ticaret Bakanlığı Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlükleridir.
Bu düzenleme ile amaç, oyuncakların ithalat aşamasında güvenli ve ilgili teknik düzenlemelere uygun şekilde ülkeye girişinin sağlanmasıdır. Bu nedenle ithalatçı firmalar açısından en kritik konu, TAREKS başvurusunun doğru yapılması, belgelerin süresinde yüklenmesi ve fiziki denetimde ürün üzerindeki işaretleme uyarı ve bilgilendirmelerin mevzuata uygun bulunmasıdır.
Denetime Tabi Ürünler Nelerdir?
Tebliğde denetime tabi ürünler GTİP bazında Ek 1 listesinde yer alır. Uygulamada sık karşılaşılan oyuncak grupları şu başlıklarda toplanır:

• Bebekler, figürler, peluş oyuncaklar
• Eğitici ve geliştirici oyuncaklar, zeka oyunları
• Pilli, elektronik, ışıklı veya sesli oyuncaklar
• Uzaktan kumandalı oyuncaklar
• Araç oyuncakları ve oyun setleri
• Parçalı setler, yapı blokları, montajlı oyuncaklar
• Açık alan oyun ürünleri ve spor temalı oyuncaklar
• Koleksiyon ve paketli set oyuncaklar

Başvuru Nereden Yapılır ve Ne Zaman Yapılmalıdır?
İthalat denetimi başvurusu, gümrük beyannamesi tescil edilmeden önce yapılır. Başvurular TAREKS üzerinden yürütülür. Firma adına işlem yapmak üzere yetkilendirilen kullanıcı, Bakanlığın e imza uygulamaları üzerinden TAREKS’e giriş yapar, ithal partisine ilişkin verileri sisteme girerek başvurusunu tamamlar. Sistem başvuru sahibine takip amacıyla bir başvuru numarası üretir.
Muafiyet ve İstisnalar Var mı?
Bazı başvurular fiili denetimden muaf veya istisna kapsamında olabilir. Ancak bu tür başvurular da risk değerlendirmesine göre fiili denetime yönlendirilebilir. Değerlendirmede risk analizi yanında firmanın geçmiş başvuruları, sunulan belgelerde problem olup olmadığı, iptal ve mükerrer başvuru davranışları gibi unsurlar dikkate alınır.
Hangi Belgeler Yüklenir?
Her başvuru için tebliğde belirtilen belgelerin TAREKS’e yüklenmesi gerekir. Fiili denetime yönlendirilen ürünlerde ise ek belge ve dokümanlar da talep edilir. Aynı gümrük belgesi altında birden fazla GTİP veya farklı marka model menşe ürün varsa, ortak ve uygulanabilir belgelerin bir defa yüklenmesi yeterli olabilir. Ancak ürün bazında uygunluk beyanı ve test raporunun ürünle birebir eşleşmesi şarttır.
Belge Yükleme Süresi Kaç Gün?
Fiili denetime yönlendirilen ürünler için istenen dokümanlar başvuru günü dahil 20 iş günü içinde TAREKS’e eksiksiz yüklenmelidir. Belgeler eksik kalırsa ve firma başvuruya devam etmek isterse sistem ek süre verebilir. Buna rağmen belgeler tamamlanmazsa başvuru Ret Belge Eksikliği ile sonuçlanır.
Belge eksikliği nedeniyle Ret Belge Eksikliği çıkan dosyalarda, sistemdeki ek süre talebi butonu ile bir defaya mahsus başvurunun yeniden denetime açılması mümkündür.
Ayrıca daha detaylı araştırma gerektiğinde veya başvuruda sunulan belge ve bilgilerin ürüne ait olmadığı anlaşıldığında, firma tarafından tamamlanması için 45 günlük ek süre istenebilir. Denetmenin TAREKS üzerinden belgeyi ilk kez talep ettiği tarihten itibaren verilen bu 45 günlük süre içinde talep edilen belgeler sunulmazsa başvuru Ret Belge Eksikliği ile sonuçlandırılır.
Denetim Süreci Nasıl İşler?
Fiili denetim süreci, başvurunun risk analizine göre farklı aşamalardan oluşabilir. Uygulamada süreç genellikle şu adımlarla ilerler:

• TAREKS başvuru bilgilerinin kontrolü
• Kapsam kontrolü
• Belge kontrolü
• Fiziki denetim
• Laboratuvar testi
• Kapsam kontrolünde ürünün ilgili teknik mevzuat kapsamında olup olmadığı ve GTİP karşılığıyla denetlenmesi hedeflenen ürünler içinde yer alıp almadığı kontrol edilir.
• Kapsam dışı görülen ürünlerde başvuru Kapsam Dışı Denetleme Sonucu ile sonuçlandırılır.

Başvuru Bilgilerinde Hata Olursa Ne Olur?
TAREKS’te beyan edilen bilgiler ile sisteme yüklenen belgelerin tutarlılığı kontrol edilir. Bilgiler yanlış beyan edildiyse başvuru iptal edilip yeniden başvuru yapılması gerekebilir. Ancak marka ve modelin sehven yanlış girildiği bazı durumlarda denetim birimi ile görüşülerek başvuru iptal edilmeden sistem üzerinden düzeltme yapılabilir.
Belge Kontrolünde En Kritik Noktalar Nelerdir?
Belgelerin Türkçe sunulması esastır. İngilizce belgeler de kabul edilebilir. Gerekli görülürse noter onaylı tercüme istenebilir.
AB Uygunluk Beyanının gerekli unsurları içermesi gerekir. Ürün birden fazla teknik düzenlemeye tabi ise imalatçı, tüm uygulanabilir kuralları sağladığını tek bir AB Uygunluk Beyanı ile gösterebilir.
Test raporları açısından kritik kurallar şunlardır:

• Test raporu güncel olmalıdır
• Akredite laboratuvar tarafından düzenlenmiş olmalıdır
• Tarih olarak taşıma belgesinden önce olmalıdır
• Testi yaptıran firma imalatçı veya ithalatçı olmalıdır
• Raporlarda marka model seri numarası gibi tanımlayıcı bilgiler bulunmalıdır
• Ürünle rapor arasında birebir eşleşme kurulmalıdır
• Ürünle test raporu arasında bağ kurulamazsa, firmanın kabul etmesi şartıyla numune alınarak test süreci işletilir.
• TAREKS’e yüklenen fotoğrafların ithal edilen ürüne ait olması ve gümrüklü saha içinde çekilmiş olması gerekir. Fotoğrafların farklı olduğunun tespiti halinde konu ayrıca değerlendirilir.

Fiziki Denetim Nasıl Yapılır?
Fiziki denetim; ürün ile sisteme yüklenen belgeler arasında bağ kurulması ve şüphelerin giderilmesi amacıyla yapılır. Denetimde ürünün yapısı ve özellikleri incelenir, gerekli raporların sunulup sunulmadığı kontrol edilir, gerekiyorsa hangi testlerin isteneceği belirlenir.
Fiziki denetim ve numune alma sırasında denetime eşlik eden kişilerin ithalatçı adına işlem yapmaya yetkili olduğunu gösteren vekâletnameyi sunması zorunludur. Vekâletname sunulmazsa denetim işlemleri gerçekleştirilmez.
Denetim birimiyle görüşmeler Denetim Mesajları bölümünden yürütülmelidir. Belirlenen fiziki denetim saatinde firma yetkilileri yoksa veya ürün hazır değilse denetim programı yeniden düzenlenebilir. Ürün denetim sahasında bulunmazsa başvuru Ret Denetleme Sonucu ile sonuçlandırılır.
İşaretleme Kontrolünde Nelere Bakılır?
Oyuncaklarda CE işareti mevzuata uygun şekilde bulunmalıdır. CE işareti görünür okunabilir silinmeyecek şekilde yerleştirilmelidir. Ürüne veya bilgi plakasına konulması esastır. Ürünün yapısı gereği mümkün değilse ambalajına ve ürün beraberindeki belgelere konulabilir.
CE işareti, ürünün diğer bilgileriyle birlikte aynı etikette baskılı şekilde bulunuyorsa, nitelikli şekilde iliştirilmiş etiket üzerindeki CE işaretlemesi de uygun kabul edilebilir. Ancak bu etiketlemenin CE işaretinin üretim sürecinde iliştirildiğine dair yeterli fikir vermesi gerekir.
CE işareti boyut açısından uygun değilse, başka bir uygunsuzluk yoksa ve test raporları uygunsa denetim bir defaya mahsus Koşullu Kabul Uyarı ile sonuçlandırılabilir. Müteakip başvurularda aynı durum tekrarlanırsa başvuru Ret İşaretleme Eksikliği ile sonuçlanabilir.
Fiziki denetimde gerekli işaretlemeler bulunmuyorsa başvuru Ret İşaretleme Eksikliği ile sonuçlanır.
Ürün Beraberinde Gelen Adaptörler ve Şarj Cihazları Varsa Ne Olur?
Ana ürün teknik mevzuatın kapsamı dışında kalsa bile, ürünle birlikte gelen ve takılıp çıkarılabilen adaptörler için gerekirse test raporu istenebilir veya adaptör teste tabi tutulabilir. Bu nedenle oyuncakla birlikte adaptör veya şarj cihazı geliyorsa, adaptörün de işaretleme bilgileri kontrol edilir.
Uygunsuz bulunan adaptörlerin elleçlenerek ana üründen ayrılması ve mahrecine iade, üçüncü ülkeye transit, ihraç kaydıyla satış veya imha gibi yöntemlerle tasfiye edilmesi gündeme gelebilir. Elleçleme sonrasında ana ürün uygun adaptörlerle test edilir ve test uygun çıkarsa başvuru sonuçlandırılabilir. Aksi durumda başvuru ret olur.
Eğer TAREKS tarafından ana ürün teste yönlendirilmişse ve adaptörler de test edilir ve test olumlu çıkarsa adaptörler için ayrıca AB uygunluk beyanı ve işaretleme bilgileri aranmayabilir. Adaptör testleri olumsuzsa veya adaptör nedeniyle ana ürün uygun bulunmazsa süreç adaptör elleçleme hükümleri dikkate alınarak yürütülür.
Uyarılar Eksikse Ne Olur?
Fiziki denetimde ürün üzerinde veya ambalajında bulunması gereken uyarılar kontrol edilir. Uyarılar eksikse veya yoksa, bu uyarıların gümrüklü sahada elleçlenmesine izin verilebilir.
Test Süreci Nasıl İşler?
Test raporu sunulamaması, ürün hakkında ciddi şüphe oluşması veya TAREKS’in ürünü doğrudan teste yönlendirmesi halinde, firmanın kabul etmesi şartıyla ürün teste gönderilir.
Test için numune alınır, kargo ve test masrafları ithalatçı tarafından karşılanır. Numuneler belirlenen laboratuvarlara sırayla ve dönüşümlü gönderilir. Numune sonucu başvurudaki temsil ettiği tüm kalemler için geçerli olur. Numune sayısı asgari tutulur ancak gerekli görülürse ek numune alınabilir.
Numune alma sırasında tutanak düzenlenir ve hem denetmen hem firma temsilcisi imzalar. Şahit numuneler muhafaza edilir. Test sonuçlarına itiraz süresi 15 iş günüdür. İtiraz edilirse mümkünse farklı bir laboratuvarda şahit numune yeniden teste gönderilir.
İthalatçı firma test yapılmasını kabul etmezse, yazılı beyanına istinaden başvuru Ret Denetleme Sonucu ile sonuçlandırılır.
Muadil Ürünler Nasıl Değerlendirilir?
Çok sayıda kalemin teste yönlendirildiği başvurularda her model teste gönderilmez. Aynı başvuru içinde imalatçısı markası materyali ve ürün cinsi ortak olan ürünlerden biri referans model seçilir ve muadil ürünleri temsilen teste gönderilir.
Referans modelin testten geçmesi ve tüm kalemlere ait belgelerin uygun olması halinde başvuru Kabul Denetleme Sonucu olur. Referans modelin testten kalması halinde firma 15 iş günü içinde itiraz edebilir. İtiraz sonrası ikinci testten geçerse ve belgeler uygunsa başvuru kabul edilebilir. İtiraz edilmez veya ikinci testten de kalırsa referans model Ret Test Sonucu olur.
Başvuru İptali Ne Zaman Yapılır?
İptal işlemi sadece maddi hata veya hataların düzeltilip başvurunun tekrarlanabilmesi için kullanılır. Denetimi devam eden başvuruların iptalini yalnızca denetmen yapabilir.
Firma başka ülkeye transit veya mahrece iade gerekçesiyle iptal isteyemez. Ancak firma isterse yazılı dilekçe ile başvurunun ret olarak sonuçlandırılmasını talep edebilir.
Mükerrer Başvuru ve Yanıltıcı İşlem Nedir?
Ret olan veya denetimi devam eden bir ürün için denetimden kaçınmak amacıyla sistemde yeniden başvuru yapılması mükerrer başvuru sayılır ve risk analizini bozar. Mükerrer başvuru tespit edilirse denetimler doğrudan Ret Yanıltıcı İşlem ile sonuçlandırılabilir.
Ayrıca sistemi yanıltmayı hedefleyen girişimler de Ret Yanıltıcı İşlem olarak değerlendirilir.
Belge Sahte veya İlgilisince Düzenlenmemiş Çıkarsa Ne Olur?
Sunulan belgenin doğruluğundan şüphe edilirse doğrulama yapılır. Belgenin sahte olduğu veya doğru geçerli tutarlı olmadığı anlaşılırsa başvuru Ret İlgilisince Düzenlenmeyen Belge ile sonuçlandırılır. Bu durumda belgenin yenilenmesi talep edilmez ve idari yaptırımlar gündeme gelebilir.
Denetim Sonuçları Nasıl Çıkar?
Oyuncak ithalat denetimleri genel olarak şu sonuçlarla tamamlanır:

• Kabul Denetleme Sonucu
• Kapsam Dışı Denetleme Sonucu
• Koşullu Kabul Tali Eksiklik
• Koşullu Kabul İleri İşlem
• Koşullu Kabul Uyarı
• Ret Belge Eksikliği
• Ret İşaretleme Eksikliği
• Ret Test Sonucu
• Ret Denetleme Sonucu
• Ret Yanıltıcı İşlem
• Ret İlgilisince Düzenlenmeyen Belge

İthalatta gecikme ve ret riskini azaltmak için TAREKS başvurusu doğru yapılmalı, 20 iş günü ve 45 günlük ek süre kuralları kaçırılmamalı, ürün üzerindeki CE işareti ve uyarılar ithalat öncesinde kontrol edilmeli ve test raporu ürünle birebir eşleşecek şekilde hazırlanmalıdır.