Kişisel Koruyucu Donanımların İthalat Denetimi Tebliği ve İthalat Denetim Rehberi

Kişisel Koruyucu Donanımların İthalat Denetimi Tebliği ve Kişisel Koruyucu Donanımların İthalat Denetim Rehberi
Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan Kişisel Koruyucu Donanımların İthalat Denetimi Tebliği kapsamında, tebliğin eklerinde GTİP bazında listelenen kişisel koruyucu donanımların ithalatı uygunluk denetimine tabidir. Bu denetimlerin uygulaması, Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan Kişisel Koruyucu Donanımların İthalat Denetim Rehberi ile adım adım açıklanmıştır. Uygulama birimi kapsamında başvurular TAREKS üzerinden alınmakta ve denetim süreçleri ilgili denetim birimlerince yürütülmektedir.
Bu düzenlemenin amacı, kişisel koruyucu donanımların piyasaya arz edilmeden önce ilgili teknik düzenlemelere uygunluğunun ve ürün güvenliğinin kontrol edilmesidir. Bu nedenle ithalatçı firmalar açısından doğru başvuru, doğru belge yükleme, ürün üzerindeki işaretleme ve kullanım kılavuzu gibi zorunlu unsurların eksiksiz olması büyük önem taşır.
Denetime Tabi Ürünler Nelerdir?
Tebliğ kapsamındaki ürünler GTİP bazında tebliğ eklerinde yer alır. Uygulamada en sık karşılaşılan kişisel koruyucu donanım grupları genel olarak şu başlıklarda değerlendirilir:

• Koruyucu eldivenler
• Güneş gözlükleri ve koruyucu gözlükler
• Yüz koruyucu siperlikler ve başlık aksamları
• Dalgıç gözlüğü ve dalgıç maskeleri
• Gaz maskesi aksamları ve kayış gibi parçalar
• Kurşun geçirmez yelekler ve koruyucu giysiler
• Motosiklet koruyucu giysileri ve koruma parçaları
• Yüksek görünürlük sağlayan giysi ve aksesuarlar
• X ışınına karşı koruma sağlayan önlükler

Başvuru Nereden Yapılır ve Ne Zaman Yapılmalıdır?
Başvurular TAREKS üzerinden yapılır. Başvurunun temel kuralı şudur: gümrük beyannamesinin tescilinden önce TAREKS başvurusu tamamlanmalıdır. Firma adına işlem yapacak yetkili kullanıcı sisteme giriş yaparak ithal partisine ilişkin bilgileri girer ve başvurusunu oluşturur. Başvurunun ardından sistem süreç takibi için başvuru kaydı üretir.
Denetim Süreci Nasıl İşler?
Denetim süreci risk analizine göre şekillenmekle birlikte genel olarak şu adımlardan oluşur:

• Başvuru bilgilerinin kontrolü
• Kapsam kontrolü
• Belge kontrolü
• Gerekli görülürse fiziki denetim
• Gerekli görülürse laboratuvar testi

Kapsam kontrolünde ürünün tebliğ kapsamına girip girmediği ve başvuru bilgilerinin denetime tabi ürünle uyumu değerlendirilir. Kapsam dışı olduğu tespit edilen ürünlerde süreç kapsam dışı sonucu ile tamamlanabilir.
Hangi Belgeler Hazırlanmalıdır?
Başvuruda ürünün uygunluğunu gösteren belgeler incelenir. Rehber doğrultusunda belgelerin doğru, güncel ve ürünle birebir uyumlu olması gerekir. Uygulamada temel belgeler genel olarak şunlardır:

• AB Uygunluk Beyanı
• Test raporu veya uygunluk raporu
• Ürün teknik bilgisi ve ürün tanımı
• Ürün etiket ve ambalaj görselleri
• Türkçe kullanım kılavuzu ve zorunlu uyarılar
• Fatura veya proforma fatura

Belgelerde yer alan marka, model, ürün tipi ve diğer tanımlayıcı bilgiler ile fiili ürünün aynı olması gerekir. Belge ile ürün arasında bağ kurulamayan durumlarda denetim olumsuz sonuçlanabilir veya test süreci gündeme gelebilir.
Belge Yükleme Süresi Kaç Gün?
Fiili denetime yönlendirilen başvurularda, sistemin talep ettiği belgelerin belirlenen süre içinde TAREKS’e eksiksiz yüklenmesi gerekir. Süresi içinde tamamlanmayan başvurular belge eksikliği gerekçesiyle olumsuz sonuçlanabilir. Bu nedenle başvuru öncesinde evrakların hazırlanmış olması süreçte gecikmeyi önler.
Türkçe Kullanım Kılavuzu Şart mı?
Kişisel koruyucu donanımlarda Türkçe kullanım kılavuzu ve bilgilendirmeler önemli bir denetim unsurudur. Kullanım kılavuzunda ürünün kullanım şekli, bakım ve saklama bilgileri, uyarılar ve gerekli güvenlik bilgilendirmeleri bulunmalıdır. Eksiklik olması halinde rehberde öngörülen şekilde süreç değerlendirilir.
CE İşareti Kontrolü Nasıl Yapılır?
KKD ürünlerinde CE işareti bulunması ve işaretin mevzuata uygun şekilde yerleştirilmiş olması denetimde temel kriterlerden biridir. CE işaretinin görünür, okunabilir ve silinmeyecek şekilde olması gerekir. Ürün üzerinde zorunlu kimlik bilgileri ve gerekli işaretlemeler bulunmalıdır. İşaretleme eksikliği tespit edilirse başvuru olumsuz sonuçlanabilir.
Fiziki Denetimde Nelere Bakılır?
Fiziki denetimde ürünün beyan edilen ürün olup olmadığı, belgelerle eşleşmesi ve ürün üzerindeki işaretleme ile bilgilendirme unsurları kontrol edilir. Denetimde özellikle şu konular incelenir:

• Ürünün marka ve model bilgilerinin belgelerle uyumu
• CE işaretinin varlığı ve uygunluğu
• Zorunlu uyarılar ve kullanım bilgileri
• Türkçe kullanım kılavuzunun bulunması
• Ürünle belge arasında tutarlılık

Denetimin sağlıklı yürütülebilmesi için ürünün denetime hazır bulundurulması ve denetime katılan kişinin yetkilendirilmiş olması gerekir.
Test Süreci ve İtiraz Nasıl Yapılır?
Denetimde gerekli görülürse ürün teste yönlendirilebilir. Test sonucu uygunluk değerlendirmesinde belirleyici olabilir. Test sonucuna itiraz edilebilmesi halinde rehberde yer alan usuller doğrultusunda itiraz mekanizması işletilir ve yeniden değerlendirme yapılabilir.
Denetim Sonuçları Nasıl Çıkar?
Başvurular denetim sonucunda genel olarak şu şekilde sonuçlanabilir:

• Kabul
• Kapsam dışı
• Koşullu kabul
• Ret

İthalat sürecinin sorunsuz tamamlanabilmesi için TAREKS başvurusu doğru yapılmalı, belgeler eksiksiz hazırlanmalı ve ürün üzerindeki işaretleme ile kullanım kılavuzu gereklilikleri ithalat öncesinde kontrol edilmelidir.