İthalatta Standartlara Uygunluk Denetimi (ÜGD: 2026/1) – Tebliğ ve Uygulama Rehberine Göre 2026’da Öne Çıkan Başlıklar

İthalatta Standartlara Uygunluk Denetimi (ÜGD: 2026/1) – Tebliğ ve Uygulama Rehberine Göre 2026’da Öne Çıkan Başlıklar
Resmî Gazete’de yayımlanan “İthalatta Standartlara Uygunluk Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/1)” ile bu tebliğin uygulanmasına yönelik hazırlanan İthalatta Standartlara Uygunluk Denetimi Rehberi, standarda tabi ürünlerin ithalatında izlenecek süreci ve denetimde dikkat edilecek teknik noktaları netleştiriyor. Uygulama rehberine göre denetim birimi Türk Standardları Enstitüsü (TSE) olarak belirlenmiştir. 
Bu düzenleme, özellikle sanayi girdisi niteliğindeki çok sayıda üründe; başvuru adımlarının doğru yürütülmesi, gerekli belgelerin eksiksiz sunulması ve fiziki denetim/test süreçlerinin öngörülebilir şekilde yönetilmesi açısından önem taşımaktadır.
Tebliğ kapsamı hangi ürünleri ilgilendiriyor?
Uygulama rehberine göre ithalat denetimi başvuruları, Tebliğ’in Ek-1 “Denetime Tâbi Ürünler Listesi” kapsamında yer alan ürünler için, gümrük beyannamesi tescilinden önce yapılır. 
Bu kapsamda, uygulamada en sık karşılaşılan ürün örnekleri arasında; V-kayışları, flanşlar, boru bağlantı parçaları, fiş-prizler, rulmanlar, kasnaklar, amortisörler, jantlar gibi ürün grupları yer almaktadır.
Başvurular nasıl yapılır? (TAREKS adımı)
Rehbere göre firma adına işlem yapmak üzere yetkilendirilen kullanıcı, Bakanlığın internet sayfasındaki E-İmza Uygulamaları üzerinden TAREKS’e giriş yaparak ithal parti verilerini sisteme girer ve başvuruyu tamamlar. Başvuru sonrası TAREKS tarafından firmaya bir başvuru numarası verilir. 
Muafiyet ve istisnalar nelerdir?
Rehberde, bazı başvurular için fiili denetimden muafiyet ve istisna tanındığı açıkça düzenlenmiştir. Buna göre; A.TR belgesi, Üretim Girdi Muafiyeti Belgesi, AQAP/GMP/Tip Onay/İmalat Yeterlilik belgesi, geri gelen eşya muhteviyatı, TSE markalı ürün girdisi gibi başvurular fiili denetimden muaf tutulabilir. 
Bununla birlikte, rehberde önemli bir not olarak; gerektiğinde bu başvuruların da risk değerlendirmesi kapsamında fiili denetime yönlendirilebileceği belirtilmektedir. 
TSE markalı ürünlerde “girdi muafiyeti” nasıl işler?
Rehbere göre TSE markalı ürünlerin bünyesinde girdi olarak kullanılacak ürünlerin ithalatında TSE’ye başvuru yapılır. TSE tarafından tanımlanan muafiyet belgesi bilgileri (firma vergi numarası, muafiyet kapsamı GTİP’ler, kapasite raporuna göre azami miktar, geçerlilik tarihleri vb.) sistemde tanımlanır ve müteakip başvurularda bu doğrulamalar üzerinden işlem yürütülür. 
Belge yükleme süresi: 20 iş günü kuralı
Rehbere göre, yapılan her başvuruda Tebliğ ekinde belirtilen belgelerin sisteme yüklenmesi gerekir. Dokümanların başvuru günü dâhil 20 iş günü içinde TAREKS’e eksiksiz yüklenmesi beklenir. 
Bu sürenin kaçırılması, sürecin uzamasına veya başvurunun olumsuz sonuçlanmasına neden olabileceğinden, evrak hazırlığının sevkiyat planlamasıyla birlikte yapılması kritik önem taşır.
Denetim süreci nasıl ilerler?
Uygulama rehberinde denetim süreçleri;
•    Başvuru bilgilerinin kontrolü
•    Kapsam kontrolü
•    Başvuru belgelerinin kontrolü
•    Fiziki denetim (işaretleme kontrolü dahil)
•    Laboratuvar test işlemleri
başlıkları altında ele alınmaktadır. 
Özellikle “ürünlere ilişkin münferit esaslar” bölümünde, bazı ürün gruplarında numune alma, işaretleme ve test yaklaşımının farklılaşabildiği vurgulanmaktadır. 
Özet
ÜGD: 2026/1 kapsamında yayımlanan Tebliğ ve uygulama rehberi; ithalatta standartlara uygunluk denetiminde TAREKS başvuru adımlarını, muafiyet/istisna kapsamlarını ve TSE tarafından yürütülen fiili denetim-test süreçlerini uygulamaya dönük şekilde açıklamaktadır. Özellikle 2026 yılında ithalat planlaması yapılırken, Ek-1 kapsamındaki ürünlerde başvurunun zamanında yapılması ve 20 iş günü belge yükleme kuralına uygun hareket edilmesi süreç yönetimi açısından belirleyici olacaktır.