Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Atıkların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/3)

Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Atıkların İthalat Denetimi Tebliği (ÜGD: 2026/3) – Kapsam, Yasaklı Atıklar ve Başvuru Süreci
Resmî Gazete’de yayımlanan Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Atıkların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/3), Türkiye gümrük bölgesine (serbest bölgeler dâhil) girecek belirli atıkların çevresel uygunluk denetimi kapsamında nasıl kontrol edileceğini düzenlerken, Türkiye’ye girişi yasak atıkları da açık şekilde belirlemektedir.
Bu Tebliğ 01.01.2026 tarihinde yürürlüğe girecek olup, önceki uygulama olan ÜGD: 2025/3 yürürlükten kaldırılmıştır.
Tebliğin amacı nedir?
Tebliğin amacı; Ek-1’de yer alan atıkların çevrenin korunması yönünden uygunluk denetimine ilişkin usul ve esaslarını düzenlemek ve Türkiye’ye girişi yasak olan atıkları belirlemektir.
Kapsamda hangi atıklar var? (Ek-1 – denetime tabi atıklar)
Tebliğ, Ek-1 listesinde yer alan atıkların ithalatını “uygunluk denetimi” şartına bağlamaktadır. Ek-1’de denetime tabi atıklara örnek olarak:
•    Çinko içerikli droslar ve galvanizleme kaynaklı atıklar (ör. çinko üst/alt drosu, çinko traşları)
•    Bakır içerikli atıklar, alüminyum içerikli atıklar (atık alüminyum oksit)
•    Plastik atıklar / plastik hurdalar (39.01–39.12 ve 3915 pozisyonları)
•    Kauçuk atıkları, kullanılmış dış lastikler
•    Geri kazanım amaçlı kağıt-karton döküntü/hurdaları
•    Kullanılmış giyim ve tekstil atıkları
•    Cam kırıkları ve cam atıkları
•    Bitmiş akümülatörler ve bazı batarya türleri
•    Baskı devre kartları (belirli eşya türleri)
•    Kullanılmış yorgan/yastık gibi içi dolgulu ürünler
Türkiye’ye girişi yasak atıklar hangileri? (Ek-2/A ve Ek-2/B)
Tebliğ, Ek-2/A ve Ek-2/B listelerinde yer alan atıkların Türkiye gümrük bölgesine girişini yasaklamaktadır. Bu yasak listeleri; çeşitli sanayi süreç atıkları, kimyasal atıklar ve çevre açısından riskli atık sınıflarını kapsamaktadır.
Ek-1 atıklarında temel şart: patlayıcı, radyoaktif, tehlikeli/yasaklı içerik olmamalı
Denetime tabi Ek-1 atıkları için ayrıca şu şart açıkça aranır: Atıkların patlayıcı madde ve radyoaktivite içermemesi, tehlikeli veya ithali yasak atık/madde içermemesi ve bunlarla kontamine olmaması gerekir.
Kimler ithal edebilir? (Yetkili tesis şartı)
Ek-1 kapsamındaki atıkları ithal edebilmek için genel kural; ithalatın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından Geçici Faaliyet Belgesi veya Çevre İzin ve Lisans Belgesi almış geri kazanım tesislerine sahip sanayiciler tarafından yapılabilmesidir. Tebliğ, bazı durumlarda özel şartlarla ithalat yapılabilecek istisnaları da düzenlemektedir.
Başvuru süreci nasıl işliyor? (Uygunluk Yazısı)
Ek-1 kapsamındaki atıkları ithal etmek isteyen ithalatçı/temsilci; atığın gireceği sınır gümrük idaresinin bulunduğu ilin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünden “Uygunluk Yazısı” almak zorundadır. Başvurular, Bakanlığın Çevre İthalat ve İhracat İzinleri Uygulaması üzerinden yapılır.
Zaman kuralı (çok kritik): en az 3 iş günü önce
İl Müdürlüğüne başvuru, atığın Türkiye’ye gelmesinden en az üç iş günü önce yapılmalıdır. Süresinde yapılmayan başvurular kabul edilmez.
Denetim nasıl sonuçlanır?
İl Müdürlüğü, belge incelemesi ve gerekli görürse fiziki kontrol sonrası:
•    uygun bulursa Uygunluk Yazısı,
•    uygun bulmazsa Uygunsuzluk Yazısı düzenler.
Gerek görülürse numune alınarak analiz yapılabilir; analiz sonucu olumsuzsa atık ithalatı kabul edilmez. Uygunsuz atıklar için gümrük mevzuatı kapsamında menşe/yükleme ülkesine iade veya üçüncü ülkeye transit seçenekleri gündeme gelebilir.
Gümrükte aranan belge nedir?
Ek-1 kapsamındaki atıkların Türkiye’ye girişinde gümrükte aranan temel belge, Uygunluk Yazısıdır. Uygunsuz bulunan atıkların Türkiye’ye girişine izin verilmez.
Geçiş süreci (45 gün kuralı)
Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce taşıma belgesi düzenlenmiş veya gümrüğe sunulmuş atıkların ithalinde, 45 gün süreyle eski düzenleme hükümlerinin uygulanabileceği geçiş kuralı yer almaktadır.