Toplu Teminat Eşitlemede Yeni Yaklaşım: Bağlı Beyanname Varsa da İşlem Yapılabilecek

Toplu Teminat Eşitlemede Yeni Yaklaşım: Bağlı Beyanname Varsa da İşlem Yapılabilecek
Gümrükler Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan 12.08.2025 tarihli yazı ile toplu teminat dosyalarında “teminat eşitleme” işlemlerine ilişkin uygulamada yaşanan sorunlara açıklık getirildi. Yazıda, özellikle teminat iadesi talebi bulunmayan durumlarda bağlı beyanname kontrolü nedeniyle eşitleme talebinin reddedilmesinin yükümlüler açısından mağduriyet oluşturduğu vurgulanıyor.
GGM’nin açıklamasına göre; teminat iadesi talebi olmaksızın, teminatın olması gereken tutarının kalan tutardan yüksek olduğu bazı durumlarda yükümlüler teminatın kullanılmaması sebebiyle teminat eşitleme talebinde bulunabiliyor. Ancak sahada, bu tür taleplerde de bağlı beyanname kontrolü yapıldığı ve bağlı beyanname bulunması halinde yükümlü taleplerinin karşılanmadığı örneklerin olduğu belirtiliyor.
Yeni değerlendirmeye göre iki farklı senaryo öne çıkıyor:
Teminat iadesi talep ediliyorsa; bağlı beyanname ve açık işlem olup olmadığı mutlaka kontrol edilmelidir.
Teminat iadesi talep edilmiyorsa; teminatın eksi bakiyeye düşmesini ve gereğinden fazla kullanılmasını önlemek ya da yükümlü mağduriyetini gidermek amacıyla, bağlı beyanname ve açık işlem bulunsa bile teminat eşitleme işlemi yapılmalıdır.
Bu düzenleme ile toplu teminat dosyalarındaki tutar uyumsuzluklarının daha hızlı giderilmesi ve gereksiz yazışmaların önüne geçilmesi hedefleniyor. Özellikle teminat iade talebi olmayan ancak sistemde “tutar eşitsizliği” oluşan işlemlerde artık bağlı beyanname var diye eşitlemenin durdurulmaması gerektiği netleşmiş oldu.
Bu nedenle, toplu teminatla işlem yapan firmaların teminat eşitleme taleplerinde ve teminat iade süreçlerinde bu yazı hükümlerinin dikkate alınması önem taşımaktadır.