REX Menşe Beyanında Format Farkı: CK ve ET Yerine GK 241 Uygulanmalı

REX Menşe Beyanında Format Farkı: CK ve ET Yerine GK 241 Uygulanmalı
Kayıtlı İhracatçı Sistemi (REX) kapsamında düzenlenen menşe beyanlarının formatının farklı olması, son dönemde bazı gümrük işlemlerinde ek tahakkuk ve ceza süreci doğurabilecek şekilde yorumlanabiliyordu. Bu kapsamda Ticaret Bakanlığı Uluslararası Anlaşmalar ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü tarafından 21.10.2025 tarihli yazı ile uygulamada dikkat edilmesi gereken önemli bir husus netleştirildi.
Yazıda özetle; Türkiye’nin GTS (Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi) kapsamında indirimli vergi oranlarından yararlanabilmesi için usulüne uygun düzenlenmiş menşe beyanlarının ibrazının gerektiği hatırlatılıyor. Ancak REX sisteminde kullanılan menşe beyan metinleri, bazı ülkelerde AB formatına referans içerecek şekilde düzenlenebildiği için Türkiye’deki standart metinle birebir aynı olmayabiliyor.
Bu durumda, yalnızca format farklılığı nedeniyle menşe beyanının doğrudan geçersiz sayılması doğru görülmüyor. Eğer beyanın eşya ile uyumu konusunda bir şüphe yoksa ve ürünler gümrüğe sunulan eşya ile örtüşüyorsa, bu tür küçük farklılıkların belgenin reddedilmesine veya geçersiz sayılmasına tek başına gerekçe olmaması gerektiği vurgulanıyor.
En kritik nokta ise şu:
REX menşe beyanının formatındaki farklılık nedeniyle gümrük idaresince CK (Ceza Kararı) ve ET (Ek Tahakkuk) düzenlenmesi yerine, bu durumun GK 241. madde kapsamında usulsüzlük olarak değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.
Bu açıklama, sahada oluşan uygulama farklılıklarını azaltması ve özellikle ithalatçıların gereksiz ceza/tahakkuk riskleriyle karşılaşmasını önlemesi açısından oldukça önemli.